Don’t Look Now: Μην κοιτάς, θα σε πάρει ο ύπνος…

classicsdont-posterΣκηνοθεσία: Nicolas Roeg
Σενάριο: Allan Scott, Chris Bryant
Μουσική: Pino Donaggio
Ηθοποιοί: Julie Christie, Donald Sutherland
Είδος: Occult Thriller
Αξιολόγηση: ★
★
☆☆☆

TΡΟΜΕΤΡΗΤΗΣ
Αίμα: ★
☆☆☆
Φρίκη: ☆☆☆☆☆
Τρόμος: ★
☆☆☆
Αγωνία: ★
★
☆☆☆

DON’T LOOK NOW (1973)
Χμ… Περίεργη φάση η σημερινή! Θα παρουσιάσω μια ταινία που έχει αποσπάσει διθυράμβους από τους κριτικούς, έχει αποκτήσει φανατικό κοινό και με το πέρασμα του χρόνου έχει καταλήξει να θεωρείται, όχι απλώς κλασική, αλλά ως μια από τις πιο σημαντικές και με μεγάλη επιρροή στον κινηματογράφο, βρετανικές ταινίες. Και γιατί είναι περίεργη φάση; Διότι η ταινία είναι διαολεμένα ΒΑΡΕΤΗ και τη μίσησα! Πραγματικά, νιώθω άσχημα που δεν μπορώ ούτε στο ελάχιστο να πιάσω αυτό που έπιασαν όλοι οι υπόλοιποι! Εμένα μου φάνηκε σαν ένας ακαταλαβίστικος, μπερδεμένος, ανιαρός αχταρμάς που δεν είχε καμιά απολύτως συνοχή! Έχω αρχίσει να πιστεύω πως πρόκειται για κάποια παγκόσμια συνομωσία και ότι κάποιος εντοπίζει όλους τους εχθρούς της ταινίας και τους κάνει πλύση εγκεφάλου –ακόμη κι ο αναθεματισμένος ο Roger Ebert, που δεν χάριζε κάστανο, 30 χρόνια αργότερα (!) άλλαξε την αρχική του κριτική και ανακήρυξε την ταινία αριστούργημα! Να το ξέρεις: αν την επόμενη εβδομάδα γράψω άλλο άρθρο και πω ότι το Don’t Look Now είναι ταινία-σταθμός, τότε με βρήκαν κι εμένα!

TI MAΣ ΛΕΣ;
Μετά από τον πνιγμό της κόρης τους σε μια λιμνούλα στο εξοχικό τους (αμάν με αυτές τις λιμνούλες σε κάθε ταινία, μπαζώστε τις επιτέλους!), ο John και η Laura ταξιδεύουν και διαμένουν προσωρινά στη Βενετία, όπου ο John έχει αναλάβει την αναπαλαίωση μιας παλιάς εκκλησίας. Εκεί, η Laura θα συναντήσει δυο αδελφές (γυναίκες -πού πήγε το μυαλό σου;), η μία από τις οποίες είναι τυφλή κι έχει παραψυχικές ικανότητες. Η γυναίκα ενημερώνει την Laura ότι «είδε» το πνεύμα της κόρη τους ανάμεσά τους και ότι έχει έρθει να τους προειδοποιήσει για έναν απροσδιόριστο κίνδυνο που διατρέχει η ζωή του John. Η Laura πείθεται για τις ικανότητες των γυναικών και προσπαθεί να πείσει και τον John, ο οποίος παραμένει σκεπτικός.

Εγώ, από την άλλη, δεν είμαι καθόλου σκεπτικός: η ταινία μου φάνηκε μπούρδα! Και πραγματικά, δεν μπορώ να καταλάβω για ποιον λόγο έχει κάνει τόσο μεγάλο ντόρο και έχει δώσει έμπνευση σε δεκάδες σκηνοθέτες και σεναριογράφους με κάποιους από αυτούς να υποστηρίζουν ότι την έχουν δει πολλές φορές (τι μαζοχισμός!) Σαφώς, από τεχνικής άποψης, είναι πολύ καλή, αλλά αν τη δεις στο σύνολό της και ως ταινία τρόμου, τότε δεν βγάζει κανένα νόημα. Κατ’ αρχάς, διαρκεί σχεδόν δύο ώρες, πράγμα τραγικά κουραστικό και βαρετό, μια και την περισσότερη ώρα βλέπουμε απλώς το ζευγάρι να πλένεται ή να τσακώνεται ή να μιλάει ή να περπατάει ή να ντύνεται. Σίγουρα θα μπορούσαν να παραληφθούν πάμπολλες περιττές σκηνές, που απλώς υπάρχουν για να υπάρχουν. Μέσα σε αυτές βάζω και τη βασανιστικά μεγάλη ερωτική σκηνή ανάμεσα στο ζευγάρι, όπου βλέπουμε πάνω από τρεις φορές τον αξιοθρήνητο κώλο του Sutherland και η οποία προκάλεσε έντονες (και υστερικές, ως συνήθως) αντιδράσεις, μια και ήταν η πρώτη φορά που έμπαινε τόσο αποκαλυπτική ερωτική σκηνή σε ταινία. Με τον κώλο του Sutherland κιόλας.

Το μοντάζ, επιπροσθέτως, είναι αρκετά περίεργο και μπλεγμένο σε ορισμένες σκηνές, με την κάμερα να σου δείχνει πράγματα που νομίζεις ότι στα δείχνει για κάποιον λόγο (μπα…) ή εμβόλιμες σκηνές που σίγουρα σε προετοιμάζουν για κάτι (μπααα…) ή άλλες σκηνές που δεν έχεις καν ιδέα τι δείχνουν και γιατί το δείχνουν, αλλά στο σημείο εκείνο έχεις ήδη πάρει το τρίτο Xanax κι έχεις γλαρώσει… Παραδόξως, το μοντάζ είναι ένα από τα στοιχεία που έχουν αποθεώσει οι περισσότεροι κριτικοί. Εντάξει, είναι περίτεχνο, δεν λέω, αλλά μιλάμε για ταινία τρόμου, όχι για ντοκιμαντέρ για τη Βενετία!
Στη συνέχεια, το σενάριο μοιάζει με μια ακατάσχετη, βαρετή πολυλογία, γεμάτη κραυγαλέους συμβολισμούς και επαναλαμβανόμενα μοτίβα. Αν ήταν άνθρωπος, θα ήταν από εκείνους που για να σου πούνε ένα απλό πράγμα, πρέπει πρώτα να το στολίσουν με τρία κιλά σάλτσα και να μπλέξουν μέσα κι ένα σωρό άχρηστες πληροφορίες, ώσπου στο τέλος ξεχνάς τι τους ρώτησες και απλώς εύχεσαι από μέσα σου να πάθουν ανεύρυσμα μπας και το βουλώσουν επιτέλους…

Το τέλος, δε, είναι τόσο ξεκάρφωτο και άσχετο με την υπόλοιπη ταινία που νομίζεις ότι μπερδεύτηκαν στο μοντάζ και έβαλαν το κλείσιμο άλλου θρίλερ. Δεν μπορώ να πω περισσότερα για να μην κάνω spoiler, μια και είναι, ουσιαστικά, η μοναδική σκηνή σε ολόκληρο το φιλμ που έχει σχέση με θρίλερ! Βασικά, η οποιαδήποτε ύπαρξη υπερφυσικού στοιχείου στην ταινία (που είναι και μηδαμινή, κιόλας) μοιάζει να έχει προστεθεί μόνο και μόνο για να μας προϊδεάσει ότι κάτι κακό πρόκειται να συμβεί στο τέλος, ασχέτως αν το κακό αυτό δεν έχει καμιά σύνδεση με την υπόλοιπη ταινία. Κι εκεί που νομίζεις ότι όλα τα στοιχεία θα δέσουν μεταξύ τους στο τέλος, όπως συμβαίνει συνήθως, συνειδητοποιείς ότι αυτό δεν ισχύει στη συγκεκριμένη περίπτωση…

Για την ακρίβεια, το μοναδικό τρομακτικό πράγμα σε ολόκληρη την ταινία είναι η περούκα-αφάνα (ναι, είναι περούκα!) του Sutherland! Πραγματικά, το μαλλί του είναι τόσο φουντωτό και ογκώδες, που έπρεπε να έχει δικό του credit στους τίτλους τέλους!
Γενικά, η όλη αίσθηση της ταινίας μου βγάζει πολλή δηθενιά και μάλλον γι’ αυτό έχουν φαγωθεί όλοι να δηλώσουν φαν. Παίζει να είναι από εκείνες τις ταινίες που αν δηλώσεις ότι την έχεις δει και σε συγκλόνισε, σε περνάνε όλοι για κάναν ψαγμένο κουλτουριάρη και όχι για άξεστο που του αρέσουν οι σπλατεριές! Περί ορέξεως κολοκυθόπιτα, φυσικά…

ΟΠΟΤΕ;
Οπότε, κλασική –ξεκλασική, για εμένα η ταινία δεν θα έπρεπε να λέγεται Don’t Look Now, αλλά Don’t Ever Watch It!

GEEKY TRIVIA
Η ταινία έχει βασιστεί σε μια μικρή ιστορία της Daphne du Maurier. Αρκετές από τις μικρές ιστορίες της μεταφέρθηκαν στη συνέχεια στον κινηματογράφο –ανάμεσά τους και το The Birds. Ναι, τα διάσημα «πουλιά» του Χίτσκοκ!

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ
Κι εκεί που -μετά από τόσες δεκαετίες- ήταν σχεδόν βέβαιο ότι δεν ενδιαφερόταν κανείς για remake, να που το StudioCanal αποφάσισε να το πραγματοποιήσει και μάλιστα υπάρχουν και στούντιο που δήλωσαν ενδιαφέρον. Ακόμα δεν έχει ξεκινήσει καν η παραγωγή, αλλά το StudioCanal φημίζεται για τις καλές δουλειές του, οπότε αυτή τη φορά ελπίζω να γλιτώσουμε τον λήθαργο. Και την αφάνα!

ΠΑΡΕ ΜΑΤΙ:

Το κόκκινο αδιάβροχο, ένα από τα επαναλαμβανόμενα μοτίβα...

Το κόκκινο αδιάβροχο, ένα από τα επαναλαμβανόμενα μοτίβα…

Εμ... δεν είναι αυτό που νομίζεις!

Εμ… δεν είναι αυτό που νομίζεις!

Κυνηγητό στα creepy σοκάκια της Βενετίας...

Κυνηγητό στα creepy σοκάκια της Βενετίας…

The Exorcist: Πιστεύεις;

classicsthe-exorcistΣκηνοθεσία: William Friedkin
Σενάριο: William Peter Blatty
Μουσική: Jack Nitzsche
Ηθοποιοί: Ellen Burstyn, Max von Sydow, Jason Miller, Linda Blair κ.α.
Είδος: Supernatural Horror
Αξιολόγηση: ★★★★★

TΡΟΜΕΤΡΗΤΗΣ
Αίμα: ★★★
☆
Φρίκη: ★★★★
Τρόμος: ★★★★
Αγωνία: ★★★★★

THE EXORCIST (1973)
Καλή χρονιά! Πέρασε (απ)αισίως άλλο ένα έτος και ποδαρικό θα μας κάνει μια από τις κλασικότερες και τρομακτικότερες ταινίες, η οποία έγραψε ιστορία στον κινηματογράφο. Για πολλούς θεωρείται η τρομακτικότερη ταινία όλων των εποχών, ενώ η προβολή της προκάλεσε ποικίλες αντιδράσεις: απέσπασε διθυράμβους και χλευασμούς, έγινε αντικείμενο σκληρής κριτικής, ξεσήκωσε κόσμο, οδήγησε σε απαγορεύσεις, έστειλε θεατές στο νοσοκομείο και κατάφερε για κερασάκι να τσιμπήσει και μια υποψηφιότητα για Oscar καλύτερης ταινίας –γεγονός πρωτόγνωρο, τότε, για ταινία τρόμου! Και ξεκίνησε μια μόδα στο σινεμά, που σαράντα χρόνια αργότερα, ακόμα να ξεφτίσει!

TI MAΣ ΛΕΣ;
Η Regan, κόρη της διάσημης ηθοποιού Chris MacNeil, δείχνει να βασανίζεται από μια περίεργη ψυχική πάθηση, την οποία κανένας γιατρός δεν μπορεί να διαγνώσει ή να θεραπεύσει. Όταν τα συμπτώματα χειροτερεύουν και αρχίζουν να συνοδεύονται από ανεξήγητα συμβάντα, η Chris αναγκάζεται να στραφεί στην εκκλησία, καθώς όλα τα σημάδια οδηγούν σε πιθανή περίπτωση δαιμονισμού. Δύο ιερείς –ένας παλαίμαχος εξορκιστής και ένας κληρικός με πτυχίο ψυχιατρικής που αρχίζει να αμφιταλαντεύεται όσον αφορά την πίστη του- αναλαμβάνουν να εξιχνιάσουν την υπόθεση και να ανακαλύψουν αν κάποιο ακάθαρτο πνεύμα ταλαιπωρεί όντως το ανήλικο κορίτσι και τι ακριβώς ζητάει…

Όπως ανέφερα και προηγουμένως, ο Εξορκιστής είναι μια ταινία που έχει γράψει ιστορία κι έχει εδραιωθεί στον χώρο του κινηματογραφικού τρόμου. Είναι βασισμένη στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Blatty, ο οποίος ανέλαβε και την προσαρμογή σε σενάριο. Σίγουρα, το αρχικό υλικό ήταν εξαιρετικό, αλλά και η μεταφορά στον κινηματογράφο ήταν αριστουργηματική, καθώς η ταινία προτάθηκε για 10 Oscar, κερδίζοντας τα δύο από αυτά. Επίσης, είναι μία από τις ταινίες που είχαν την τιμή να διαφυλαχθούν στο Εθνικό Κινηματογραφικό Αρχείο του Κογκρέσου. Όχι άσχημα για ένα βιβλίο που γράφτηκε όσο ο συγγραφέας του ήταν άνεργος και ψωμολυσσούσε!

Η ταινία φροντίζει από τα πρώτα της πλάνα κιόλας να σε βάλει στο σκοτεινό, ανησυχητικό κλίμα της. Παίρνει το πάσο της και δεν βιάζεται, αλλά φροντίζει πρώτα να αναπτύξει όσο μπορεί τους χαρακτήρες της. Είναι σαν να παρακολουθείς τρεις μικρότερες υποπλοκές, οι οποίες συναντιούνται στο τέλος σε μια ενιαία, τρομακτική και αρκετά σοκαριστική ιστορία, που κεντρικό της άξονα έχει το θέμα της πίστης. Πίστη στο άγνωστο, το αδύνατο και το υπερφυσικό –χαρακτήρες που δεν πιστεύουν αναγκάζονται να το κάνουν και χαρακτήρες που πίστευαν, πλέον δεν είναι τόσο σίγουροι για την πίστη τους.

Περιέχει αρκετές σκηνές που θα δοκιμάσουν τα νεύρα σου, καθώς τα εφέ, αλλά και το καλοδουλεμένο μακιγιάζ κάνουν τα πάντα να δείχνουν πιο ρεαλιστικά (για να πειστείς για την αρτιότητα του μακιγιάζ αρκεί μόνο να λάβεις υπόψη ότι τον 70χρονο ιερέα της ταινίας τον υποδύεται ο μόλις 44 ετών, τότε, Max von Sydow!) Αλλά αυτό που σίγουρα προκαλεί όλες τις ανατριχίλες και τη φρίκη είναι η αξεπέραστη ερμηνεία της Linda Blair, η οποία κάνει όλους τους υπόλοιπους κινηματογραφικούς δαιμονισμένους να μοιάζουν με τα στρουμφάκια. Πολλούς πόντους σε αυτό προσθέτει και η φρικιαστική φωνή της Regan. Παρόλα αυτά, η δαιμονική φωνή δεν ανήκει στην Blair, αλλά στην Mercedes McCambridge, η οποία μάλιστα δεν αναφερόταν αρχικά στα credits της ταινίας –πράγμα το οποίο δημιούργησε μπλέξιμο, καθώς η Blair προτάθηκε για Oscar χωρίς να γνωρίζουν από την Ακαδημία ότι τη μισή δουλειά την είχε κάνει άλλη ηθοποιός.

Το παράδοξο είναι ότι ενώ οι κριτικές ήταν αρχικά διχασμένες, το The Exorcist έγινε μια από τις πιο προσοδοφόρες ταινίες τρόμου που γυρίστηκαν ποτέ. Έχουν γραφτεί άπειρες σελίδες για την ταινία, έχουν κυκλοφορήσει εκατοντάδες φήμες και trivia, έχει προκαλέσει πολλές συζητήσεις και διαμάχες, αλλά η αλήθεια παραμένει μία: είναι μια ταινία-σταθμός που μένει αλησμόνητη.

ΟΠΟΤΕ;
Οπότε δες την! Αν αντέχεις! Και έχε και καμιά Βίβλο πρόχειρη!


GEEKY TRIVIA
Πολλοί ισχυρίζονται ότι η ταινία ήταν καταραμένη, καθώς διάφορα περίεργα συμβάντα έτυχαν κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων ή αργότερα. Κατ’ αρχάς, όλο το σκηνικό του σπιτιού –εκτός από το δωμάτιο της Regan- καταστράφηκε ολοσχερώς σε μια πυρκαγιά κι έπρεπε να χτιστεί από την αρχή. Η Blair και η Burstyn τραυματίστηκαν αμφότερες, σε διαφορετικές σκηνές, ενώ δύο ηθοποιοί πέθαναν λίγο πριν προβληθεί η ταινία – ο ένας από επιπλοκές λόγω γρίπης! Παράλληλα, η (ανήλικη τότε, υπενθυμίζω) Blair έπρεπε να κυκλοφορεί επί έξι μήνες με σωματοφύλακες, λόγω απειλών που δεχόταν από διάφορους φανατικούς θρησκόληπτους -αλλά η μόνη κατάρα εκεί είναι αυτή της ηλιθιότητας που δέρνει τους πάσης φύσεως φανατισμένους.


MIA ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΕΙΜΑΣΤΕ
Αυτό με την κατάρα ίσως να ισχύει, τελικά, αν σκεφτεί κανείς ότι όλα τα σίκουελ της ταινίας απέτυχαν παταγωδώς από θέμα κριτικών και πωλήσεων! Επίσης, ο Εξορκιστής έχει γράψει ιστορία και ως η μοναδική ταινία που απέκτησε δύο σχεδόν ίδια prequel –περισσότερες λεπτομέρειες παρακάτω!

  • Exorcist II: The Heretic (1977) ★
☆☆☆☆
    Ένας ιερέας που νιώθει πως –σωστά το μάντεψες το κλισέ!- χάνει την πίστη του, ερευνά τα γεγονότα της νύχτας του εξορκισμού της Regan, με τη βοήθεια της ίδιας, της ψυχολόγου της, αλλά και μίας συσκευής που του επιτρέπει να συγχρονίσει τα εγκεφαλικά του κύματα με αυτά της Reg – ε; Πώς είπατε; Εννοείται ότι το κατάπτυστο σενάριο έφαγε σκυλοθάψιμο και η ταινία στέκεται στον αντίποδα της αρχικής, ως μια από τις χειρότερες ταινίες στην ιστορία του παγκόσμιου, διαγαλαξιακού κινηματογράφου!
  • The Exorcist III (1990) ★★

☆☆☆
    Δεκαπέντε χρόνια μετά τα αρχικά γεγονότα (αγνοώντας –και πολύ καλά έκαναν- πλήρως τη δεύτερη ταινία), μια σειρά από περίεργους φόνους με σατανιστική χροιά κινητοποιεί τον υπαστυνόμο Kinderman, ο οποίος ήταν εκείνος που ερεύνησε και την υπόθεση της Regan. Η ταινία είναι κι αυτή βασισμένη σε επόμενο μυθιστόρημα του Blatty, το Legeon.
  • Exorcist: The Beginning (2004) ★★★

☆☆
  • Dominion: Prequel to the Exorcist (2005) ★★★

☆☆
    Και φτάνουμε στα περίεργα! Η εταιρεία παραγωγής παρήγγειλε ένα prequel στον Εξορκιστή, το Dominion, το οποίο αφορούσε την ανακάλυψη μιας θαμμένης χριστιανικής εκκλησίας στην Αφρική, την οποία κλήθηκε να διερευνήσει ο πατέρας Merrin. Όταν η ταινία ολοκληρώθηκε, όμως, φοβήθηκαν πως θα ήταν αποτυχία, οπότε απέλυσαν τον σκηνοθέτη, έβαλαν άλλον στη θέση του, έκαναν κάποιες μετατροπές στο σενάριο και το καστ και εγένετο The Beginning! Η ειρωνεία ήταν ότι η ταινία πάτωσε, έφαγε κράξιμο και προτάθηκε και για δυο Χρυσά Βατόμουρα! (Η κατάρα φταίει!) Η μεγαλύτερη ειρωνεία; Έναν χρόνο αργότερα αποφασίστηκε να προβληθεί σε επιλεγμένες αίθουσες και το αρχικό prequel, το οποίο πήρε καλύτερες κριτικές (και πάτωσε κι αυτό, λόγω της κατάρας…)

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ
Γίνονται συζητήσεις για μεταφορά του μυθιστορήματος στην τηλεόραση, σε μια μίνι-σειρά. Προφανώς δεν βάζουν μυαλό από όλες τις αποτυχημένες προσπάθειες αναβίωσης -πρέπει μάλλον να εμφανιστεί ο Βελζεβούλ καβάλα σε δράκο με τρία κεφάλια για να πειστούν ότι πρέπει να σταματήσουν πια να ασχολούνται με αυτό το franchise!

ΠΑΡΕ ΜΑΤΙ:

Τετ α τετ...

Τετ α τετ…

Αν τα βλέμματα μπορούσαν να σκοτώσουν...

Αν τα βλέμματα μπορούσαν να σκοτώσουν…

Έχεις σκεφτεί να χρησιμοποιήσεις ποτέ καμιά κρέμα απολέπισης;

Έχεις σκεφτεί να χρησιμοποιήσεις ποτέ καμιά κρέμα απολέπισης;